Uyku sırasında ağzın açılması ve ağızdan nefes almaya geçilmesi, boğazın arka kısmında yer alan farenksin daralmasına ve daha kolay çökmesine neden olabilir. Üst hava yolu daraldığında, hava akışına karşı oluşan direnç artar. Bu artan direnç, horlamaya ve hava yolunun kısmen ya da tamamen tıkandığı obstrüktif solunum olaylarına yol açar.
Bu olaylar uykunun sürekli bölünmesine neden olur ve vücut derin, onarıcı uyku evrelerine geçemez. Sonuç olarak kişi, uyusa bile dinlenememiş hisseder (3).
James Nestor, Breath adlı kitabında bu farkı çarpıcı bir şekilde ortaya koyar. Gece ağız açıkken horlamanın 80 desibele kadar çıktığını — yani bir mutfak blender’ı kadar gürültülü — gözlemlemiştir. Aynı kişiler burundan nefes almaya geçtiğinde ise solunum sesi neredeyse bir fısıltı seviyesine düşmüştür (1). Bu durum, nefes alma şeklinin horlama üzerindeki doğrudan etkisini açıkça göstermektedir.
Klinik çalışmalar da bu gözlemleri doğrulamaktadır. Araştırmalar, ağızdan nefes almanın hava yolunu daha çökebilir hale getirdiğini ve horlama olasılığını ciddi şekilde artırdığını göstermektedir. Uyuyan yetişkinlerde yapılan çalışmalarda, ağızdan nefes alındığında üst hava yolu direncinin yaklaşık 12,4 cmH₂O·L⁻¹·s seviyesine çıktığı; burundan nefes alındığında ise bu değerin 5,2 cmH₂O·L⁻¹·s seviyesinde kaldığı görülmüştür.
Daha da çarpıcı olan sonuç ise Apne-Hipopne İndeksi (AHI) üzerindeki etkidir. Aynı bireylerde:
-
burundan nefes alırken AHI yaklaşık 1,5 olay/saat iken
-
ağızdan nefes alındığında bu değer saatte 43 olaya kadar yükselmiştir (2 & 3)
Bu fark, ağızdan nefes almanın yalnızca horlamayı değil, aynı zamanda ciddi uyku apnesi tablolarını tetikleyebileceğini göstermektedir.
Veriler Ne Söylüyor?
Ağızdan Nefes Alma
80 desibel (1)
Bu seviye, bir mutfak blender’ı veya yoğun trafikteki bir cadde gürültüsüne eşdeğerdir.
Bu kadar yüksek sesli horlama:
-
uyku kalitesini bozar
-
partnerin uykusunu etkiler
-
hava yolunun ciddi şekilde daraldığını gösterir
Burundan Nefes Alma
30 desibel (1)
Bu seviye, sessiz bir fısıltıya yakındır.
Burundan nefes alma:
-
hava yolunu daha stabil tutar
-
horlamayı belirgin şekilde azaltır
-
üst hava yolunun çökmesini önlemeye yardımcı olur
Kaynaklar
-
Nestor, J. Breath: The New Science of a Lost Art (2020)
-
Fitzpatrick ve ark., American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine (2003) – uyku sırasında ağız vs burun nefesi
-
Meurice ve ark., American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine (1996) – ağız açılmasının hava yolu çökmesine etkisi